Zoek op kunstenaar
Sluit

Haagse School schilderijen kunststroming • kunstschilders • kunstwerken te koop ca. 1860-1900

‘De groote grijze lui’, noemde Vincent van Gogh de kunstbroeders van zijn neef Anton Mauve in zijn brieven aan Theo. Hij doelde ermee op de schilders die bekend werden onder de naam Haagse School, met als belangrijkste vertegenwoordigers Jozef Israëls, Hendrik Willem Mesdag, Johannes Bosboom en de landschapschilders Willem Roelofs, Anton Mauve, Johan Hendrik Weissenbruch, Paul Joseph Constantin Gabriel en de gebroeders Jacob, Matthijs en Willem Maris. Van Goghs omschrijving was niet negatief bedoeld. Hij was vol bewondering voor de vernieuwing die deze Hagenaars binnen de Hollandse landschapschilderkunst teweegbrachten, omdat zij zich losmaakten van academische tradities en de natuur op een meer realistische, waarheidsgetrouwe manier schilderden. Met ‘nieuwe’ ogen keken zij naar het landschap om hen heen en registreerden in snelle, spontane penseelstreken hun indrukken van stemming en atmosfeer, de seizoenen, het weer, de momenten van de dag. Oneindig waren de beelden die het ‘gewone’ Holland hen hiervoor leverde: nevelig waterlandschap in de ochtend, zompige, groene polders met molens of vee, de kust met zijn vissers en wisselende wolkenformaties boven het water of uitgestrekte, vlakke weiden. In 1875 gaf de kunstcriticus J.J. van Santen Kolff in het tijdschrift De Banier deze groep gelijkgestemde schilders de naam ‘Haagse School’. De figuurschilders David Artz en Bernard Blommers werden erbij ingelijfd, evenals Louis Apol, die zich bijna uitsluitend richtte op winterlandschappen.

Voorbeeld voor deze nieuwe, realistisch-impressionistische houding ten opzichte van de natuur waren de landschapschilders van de Franse School van Barbizon. In navolging van deze ‘paysagistes’ werkten de Haagse-Schoolschilders bij voorkeur niet meer in het atelier, maar trokken zij met doek en ezel naar buiten de vrije natuur in. De verheerlijking van het zonlicht in felle kleuren waarvoor de Franse impressionisten hun strijd streden stond in de stemmingslandschappen van deze schilders niet voorop, met wellicht Willem Maris als uitzondering. Hun werk kent dan ook niet die kleur en die vluchtige toets. Het palet is meer getemperd, tonaal, de penseelstreek fors en gestructureerd. De tinten van het Hollandse landschap en het vaak bewolkte weer spelen hierin een grote rol, maar vooral zochten deze ‘zonen van het mistige noorden’ de betovering van de toon, waarbij de kleuren nauwkeurig op elkaar waren afgestemd en bontheid werd vermeden. De woorden van Gerard Bilders, al in 1860 geschreven, zijn hiervan een manifest geworden: ‘Ik zoek een toon, die wij gekleurd grijs noemen, dat is alle kleuren, hoe sterk ook, zodanig tot een geheel gebracht, dat ze de indruk geven van een geurig, warm grijs’.

In 1875 gaf de kunstcriticus J.J. van Santen Kolff in het tijdschrift De Banier deze groep gelijkgestemde schilders de naam ‘Haagse School’. De figuurschilders D.A.C Artz, B.J. Blommers en Albert Neuhuys werden erbij ingelijfd, evenals Louis Apol, Gerard Bilders en Philip Sadée. Neuhuys zou later, samen met Mauve, als de grondlegger van de Larense School worden beschouwd.
De bloeiperiode van de Haagse School ligt grofweg tussen 1870 en 1885. Daarna wordt haar rol als vernieuwingsbeweging overgenomen door de Amsterdamse impressionisten, symbolisten en neo-impressionisten. De schilders die daarna nog werkten binnen de invloedssfeer van de Haagse School - leerlingen, schildersvrienden, familie en stadgenoten - worden gerekend tot de zogenoemde ‘nabloei’. Over de vraag wie daartoe behoren, bestaat geen eensluidende mening. Willem Bastiaan Tholen, Willem de Zwart en Théophile de Bock worden er in ieder geval toe gerekend. Schilders als Pieter ter Meulen en Geo Poggenbeek eveneens, afhankelijk van periode en voorstelling, evenals Cornelis Scherrewitz en Gerhard ‘Morgenstjerne’ Munthe in hun Katwijkse strandgezichten met vissers en schepen.

Weissenbruch werd geroemd om zijn atmosferische en ruimtelijke verbeelding van het Hollandse landschap. Bij Den Haag schildert hij zijn eerste natuurbeelden, waarna hij in de jaren ’60 de polder in trekt. Eerst werkt hij rond Boskoop en Gouda, om uiteindelijk in 1875 in de omgeving van Noorden en Nieuwkoop zijn schildersparadijs te vinden. De uitgestrekte polders en plassen, maar ook zee en strand onder wisselende wolkenluchten gaven hem ruimte, lucht en licht, vanaf dat moment de belangrijkste onderwerpen in zijn schilderijen en aquarellen. In fijne, tere nuanceringen wist hij de onbegrensde ruimte van een Hollands (water)landschap te suggereren. Lange tijd, tot ongeveer 1880, schilderde Weissenbruch veel details in zijn landschappen, maar geleidelijk trad de vereenvoudiging in: zijn gerijpte stijl toont een sobere compositie, eenvoudige vormen, een ingetogen kleurenpalet en het typische, heldere ‘Weissenbruch-licht’. Weissenbruch was in zijn laatste jaren steeds meer geboeid door ruimte, eenvoud en licht, daarbij experimenterend met de grenzen van de mogelijkheden met verf. Er is wel gesuggereerd dat het hem uiteindelijk niet meer ging om het landschap, maar om het effect van weersgesteldheid en licht op dat landschap.

Willem Roelofs wordt wel de grote inspirator van de Haagse School genoemd. Hij was een van de eersten die vanuit zijn woonplaats Brussel in 1850 naar Barbizon reisde en zijn ideeën vonden weerklank bij de schilders die woonden en werkten in Den Haag. Bosboom, Weissenbruch en de gebroeders Maris waren daar geboren. In 1869 kwam Mesdag er wonen en in 1871 Israels, hetzelfde jaar dat Jacob Maris uit Parijs terugkeerde. Anton Mauve kwam korte tijd later naar Den Haag, Roelofs’ leerling Paul Joseph Constantin Gabriel in 1884 en drie jaar later vestigde Willem Roelofs zich er uiteindelijk zelf ook. Hoewel hun leeftijden ver uiteen lagen manifesteerden deze schilders zich bewust als groep. Hun hoofdkwartier was het in 1847 opgerichte Genootschap Pulchri Studio, waar zij kunstbeschouwingen hielden en tentoonstellingen organiseerden, evenals hun beroemde winterfeesten met tableaux vivants en kluchten. In 1876 richtten zij ook de Hollandsche Teeken-Maatschappij op.

12...32

Louis Apol | De Niagara watervallen, aquarel en gouache op papier, 15,0 x 19,8 cm, gesigneerd l.o. en verso gedateerd 1895

Louis Apol

aquarel • tekening • te koop

De Niagara watervallen, 1895

Louis Apol | Besneeuwd bosgezicht bij zonsondergang, olieverf op doek, 71,0 x 92,6 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Besneeuwd bosgezicht bij zonsondergang

Jan Hendrik Weissenbruch | Koeien bij een knotwilg, olieverf op doek op paneel, 32,1 x 19,1 cm, gesigneerd l.o. en te dateren jaren 90

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Koeien bij een knotwilg, ca. 1890

Paul Joseph Constantin Gabriel | Landschap met boerderij bij zonsondergang, olieverf op doek, 45,5 x 63,0 cm, gesigneerd r.o.

Paul Joseph Constantin Gabriel

schilderij • te koop

Landschap met boerderij bij zonsondergang

Bernard Blommers | Visverkoop op het strand van Scheveningen, olieverf op doek, 39,5 x 58,0 cm, gesigneerd r.o.

Bernard Blommers

schilderij • te koop

Visverkoop op het strand van Scheveningen

Bernard Blommers | In gedachten verzonken, olieverf op paneel, 24,2 x 19,2 cm, gesigneerd l.o.

Bernard Blommers

schilderij • te koop

In gedachten verzonken

Louis Apol | Boerenvrouw op een landweg, olieverf op doek op paneel, 30,2 x 45,5 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Boerenvrouw op een landweg

Bernard Blommers | Twee lezende zusjes, gouache op papier, 25,5 x 32,5 cm, gesigneerd m.r.

Bernard Blommers

aquarel • tekening • te koop

Twee lezende zusjes

Paul Joseph Constantin Gabriel | De rode molen bij Abcoude, olieverf op doek op paneel, 19,1 x 37,1 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 'abcoude' '66

Paul Joseph Constantin Gabriel

schilderij • te koop

De rode molen bij Abcoude, 1866

Johannes Bosboom | Interieur van de Onze Lieve Vrouwekerk in Brugge, olieverf op paneel, 67,9 x 51,8 cm, gesigneerd r.o.

Johannes Bosboom

schilderij • te koop

Interieur van de Onze Lieve Vrouwekerk in Brugge

Jan Hendrik Weissenbruch | Polderlandschap met molen en pramende boer, aquarel op papier, 29,7 x 46,0 cm, gesigneerd r.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Polderlandschap met molen en pramende boer

Bernard Blommers | Kinderen op het strand bij eb, olieverf op doek, 45,2 x 71,1 cm, gesigneerd r.o.

Bernard Blommers

schilderij • te koop

Kinderen op het strand bij eb

Jacob Maris | Wasvrouwen bij de rivier, aquarel op papier, 38,8 x 24,5 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1888-1889

Jacob Maris

aquarel • tekening • te koop

Wasvrouwen bij de rivier, ca. 1888-1889

Willem Maris | Eenden in het gras, aquarel op papier, 16,4 x 28,4 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1880-1890

Willem Maris

aquarel • tekening • te koop

Eenden in het gras, ca. 1880-1885

Anton Mauve | De ploeger, aquarel op papier, 35,0 x 62,0 cm, gesigneerd l.o.

Anton Mauve

aquarel • tekening • te koop

De ploeger

Louis Apol | Gezicht op een winters dorpje aan een rivier, olieverf op doek, 35,3 x 50,2 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Gezicht op een winters dorpje aan een rivier

Jan Hendrik Weissenbruch | Bomschuiten op het strand, aquarel op papier, 32,8 x 49,6 cm, gesigneerd l.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Bomschuiten op het strand

Louis Apol | Besneeuwde schuren in het bos, gouache op papier, 36,5 x 52,1 cm, gesigneerd r.o.

Louis Apol

aquarel • tekening • te koop

Besneeuwde schuren in het bos

Anton Mauve | Aardappels rooien, olieverf op paneel, 32,0 x 24,4 cm, gesigneerd r.o.

Anton Mauve

schilderij • te koop

Aardappels rooien

Johannes Bosboom | Wezen van het Burgerweeshuis in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, olieverf op paneel, 29,2 x 21,3 cm, gesigneerd l.o.

Johannes Bosboom

schilderij • te koop

Wezen van het Burgerweeshuis in de Nieuwe Kerk te Amsterdam

Hendrik Willem Mesdag | Scheepjes in onweerstemming, olieverf op paneel, 19,0 x 15,0 cm, gesigneerd r.o.

Hendrik Willem Mesdag

schilderij • te koop

Scheepjes in onweerstemming

Johannes Bosboom | Kerkinterieur, olieverf op paneel, 12,0 x 9,1 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Johannes Bosboom

schilderij • te koop

Kerkinterieur

Willem Maris | Eenden, neerstrijkend op een poldervaart, olieverf op paneel, 36,6 x 25,7 cm, gesigneerd r.o.

Willem Maris

schilderij • te koop

Eenden, neerstrijkend op een poldervaart

Johannes Bosboom | Het koor van de Sint-Martinuskerk in Emmerich, aquarel op papier, 55,6 x 41,0 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1859

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Het koor van de Sint-Martinuskerk in Emmerich, 1859

Willem Roelofs | Waterlandschap met wasvlonder en bleekveldje, aquarel op papier, 51,0 x 70,8 cm, gesigneerd l.o. en te dateren jaren 80

Willem Roelofs

aquarel • tekening • te koop

Waterlandschap met wasvlonder en bleekveldje, ca. 1880-1888

Anton Mauve | Herder en schapen in de sneeuw, aquarel op papier, 25,3 x 48,4 cm, gesigneerd r.o.

Anton Mauve

aquarel • tekening • te koop

Herder en schapen in de sneeuw

Johannes Bosboom | Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag, aquarel op papier, 30,9 x 22,7 cm, gesigneerd l.o. met initialen

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag

Willem Roelofs | Buiig weer, olieverf op doek, 25,1 x 44,8 cm, gesigneerd r.o.

Willem Roelofs

schilderij • te koop

Buiig weer


12...32