Zoek op kunstenaar
Sluit

Haagse School schilderijen kunststroming • kunstschilders • kunstwerken te koop ca. 1860-1900

‘De groote grijze lui’, noemde Vincent van Gogh de kunstbroeders van zijn neef Anton Mauve in zijn brieven aan Theo. Hij doelde ermee op de schilders die bekend werden onder de naam Haagse School, met als belangrijkste vertegenwoordigers Jozef Israëls, Hendrik Willem Mesdag, Johannes Bosboom en de landschapschilders Willem Roelofs, Anton Mauve, Johan Hendrik Weissenbruch, Paul Joseph Constantin Gabriel en de gebroeders Jacob, Matthijs en Willem Maris. Van Goghs omschrijving was niet negatief bedoeld. Hij was vol bewondering voor de vernieuwing die deze Hagenaars binnen de Hollandse landschapschilderkunst teweegbrachten, omdat zij zich losmaakten van academische tradities en de natuur op een meer realistische, waarheidsgetrouwe manier schilderden. Met ‘nieuwe’ ogen keken zij naar het landschap om hen heen en registreerden in snelle, spontane penseelstreken hun indrukken van stemming en atmosfeer, de seizoenen, het weer, de momenten van de dag. Oneindig waren de beelden die het ‘gewone’ Holland hen hiervoor leverde: nevelig waterlandschap in de ochtend, zompige, groene polders met molens of vee, de kust met zijn vissers en wisselende wolkenformaties boven het water of uitgestrekte, vlakke weiden. In 1875 gaf de kunstcriticus J.J. van Santen Kolff in het tijdschrift De Banier deze groep gelijkgestemde schilders de naam ‘Haagse School’. De figuurschilders David Artz en Bernard Blommers werden erbij ingelijfd, evenals Louis Apol, die zich bijna uitsluitend richtte op winterlandschappen.

Voorbeeld voor deze nieuwe, realistisch-impressionistische houding ten opzichte van de natuur waren de landschapschilders van de Franse School van Barbizon. In navolging van deze ‘paysagistes’ werkten de Haagse-Schoolschilders bij voorkeur niet meer in het atelier, maar trokken zij met doek en ezel naar buiten de vrije natuur in. De verheerlijking van het zonlicht in felle kleuren waarvoor de Franse impressionisten hun strijd streden stond in de stemmingslandschappen van deze schilders niet voorop, met wellicht Willem Maris als uitzondering. Hun werk kent dan ook niet die kleur en die vluchtige toets. Het palet is meer getemperd, tonaal, de penseelstreek fors en gestructureerd. De tinten van het Hollandse landschap en het vaak bewolkte weer spelen hierin een grote rol, maar vooral zochten deze ‘zonen van het mistige noorden’ de betovering van de toon, waarbij de kleuren nauwkeurig op elkaar waren afgestemd en bontheid werd vermeden. De woorden van Gerard Bilders, al in 1860 geschreven, zijn hiervan een manifest geworden: ‘Ik zoek een toon, die wij gekleurd grijs noemen, dat is alle kleuren, hoe sterk ook, zodanig tot een geheel gebracht, dat ze de indruk geven van een geurig, warm grijs’.

In 1875 gaf de kunstcriticus J.J. van Santen Kolff in het tijdschrift De Banier deze groep gelijkgestemde schilders de naam ‘Haagse School’. De figuurschilders D.A.C Artz, B.J. Blommers en Albert Neuhuys werden erbij ingelijfd, evenals Louis Apol, Gerard Bilders en Philip Sadée. Neuhuys zou later, samen met Mauve, als de grondlegger van de Larense School worden beschouwd.
De bloeiperiode van de Haagse School ligt grofweg tussen 1870 en 1885. Daarna wordt haar rol als vernieuwingsbeweging overgenomen door de Amsterdamse impressionisten, symbolisten en neo-impressionisten. De schilders die daarna nog werkten binnen de invloedssfeer van de Haagse School - leerlingen, schildersvrienden, familie en stadgenoten - worden gerekend tot de zogenoemde ‘nabloei’. Over de vraag wie daartoe behoren, bestaat geen eensluidende mening. Willem Bastiaan Tholen, Willem de Zwart en Théophile de Bock worden er in ieder geval toe gerekend. Schilders als Pieter ter Meulen en Geo Poggenbeek eveneens, afhankelijk van periode en voorstelling, evenals Cornelis Scherrewitz en Gerhard ‘Morgenstjerne’ Munthe in hun Katwijkse strandgezichten met vissers en schepen.

Weissenbruch werd geroemd om zijn atmosferische en ruimtelijke verbeelding van het Hollandse landschap. Bij Den Haag schildert hij zijn eerste natuurbeelden, waarna hij in de jaren ’60 de polder in trekt. Eerst werkt hij rond Boskoop en Gouda, om uiteindelijk in 1875 in de omgeving van Noorden en Nieuwkoop zijn schildersparadijs te vinden. De uitgestrekte polders en plassen, maar ook zee en strand onder wisselende wolkenluchten gaven hem ruimte, lucht en licht, vanaf dat moment de belangrijkste onderwerpen in zijn schilderijen en aquarellen. In fijne, tere nuanceringen wist hij de onbegrensde ruimte van een Hollands (water)landschap te suggereren. Lange tijd, tot ongeveer 1880, schilderde Weissenbruch veel details in zijn landschappen, maar geleidelijk trad de vereenvoudiging in: zijn gerijpte stijl toont een sobere compositie, eenvoudige vormen, een ingetogen kleurenpalet en het typische, heldere ‘Weissenbruch-licht’. Weissenbruch was in zijn laatste jaren steeds meer geboeid door ruimte, eenvoud en licht, daarbij experimenterend met de grenzen van de mogelijkheden met verf. Er is wel gesuggereerd dat het hem uiteindelijk niet meer ging om het landschap, maar om het effect van weersgesteldheid en licht op dat landschap.

Willem Roelofs wordt wel de grote inspirator van de Haagse School genoemd. Hij was een van de eersten die vanuit zijn woonplaats Brussel in 1850 naar Barbizon reisde en zijn ideeën vonden weerklank bij de schilders die woonden en werkten in Den Haag. Bosboom, Weissenbruch en de gebroeders Maris waren daar geboren. In 1869 kwam Mesdag er wonen en in 1871 Israels, hetzelfde jaar dat Jacob Maris uit Parijs terugkeerde. Anton Mauve kwam korte tijd later naar Den Haag, Roelofs’ leerling Paul Joseph Constantin Gabriel in 1884 en drie jaar later vestigde Willem Roelofs zich er uiteindelijk zelf ook. Hoewel hun leeftijden ver uiteen lagen manifesteerden deze schilders zich bewust als groep. Hun hoofdkwartier was het in 1847 opgerichte Genootschap Pulchri Studio, waar zij kunstbeschouwingen hielden en tentoonstellingen organiseerden, evenals hun beroemde winterfeesten met tableaux vivants en kluchten. In 1876 richtten zij ook de Hollandsche Teeken-Maatschappij op.

12...32

Louis Apol | Molen aan de Vliet, olieverf op doek, 25,3 x 32,5 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Molen aan de Vliet

Hendrik Willem Mesdag | Binnenvallende bommen, aquarel op papier, 74,3 x 61,6 cm, gesigneerd r.o.

Hendrik Willem Mesdag

aquarel • tekening • te koop

Binnenvallende bommen

Johannes Bosboom | Het koor van de Sint-Martinuskerk in Emmerich, aquarel op papier, 55,6 x 41,0 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1859

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Het koor van de Sint-Martinuskerk in Emmerich

Willem Roelofs | Landschap bij opkomende storm, olieverf op doek, 56,0 x 95,8 cm, gesigneerd r.o.

Willem Roelofs

schilderij • te koop

Landschap bij opkomende storm

Johannes Bosboom | Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag, aquarel op papier, 30,9 x 22,7 cm, gesigneerd l.o. met initialen

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag

Jan Hendrik Weissenbruch | Bij de Nieuwkoopse Plassen, olieverf op paneel, 29,5 x 50,1 cm, gesigneerd l.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Bij de Nieuwkoopse Plassen

Jacob Maris | Hengelaar aan een slootje, aquarel op papier, 29,5 x 16,5 cm, gesigneerd l.o.

Jacob Maris

aquarel • tekening • te koop

Hengelaar aan een slootje

Willem Roelofs | Eenden in een sloot onder de wilgen, aquarel op papier, 33,7 x 47,9 cm, gesigneerd l.o.

Willem Roelofs

aquarel • tekening • te koop

Eenden in een sloot onder de wilgen

Willem Roelofs | Buiig weer, olieverf op doek, 25,1 x 44,8 cm, gesigneerd r.o.

Willem Roelofs

schilderij • te koop

Buiig weer

Jan Hendrik Weissenbruch | Poldersloot, olieverf op paneel, 9,6 x 13,7 cm, gesigneerd r.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Poldersloot

Louis Apol | Winterlandschap met houtsprokkelaars, olieverf op doek, 50,6 x 71,0 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Winterlandschap met houtsprokkelaars

Hendrik Willem Mesdag | Lijnhaalder en bomschuiten in de branding, pen en inkt op papier, 11,5 x 18,0 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Hendrik Willem Mesdag

aquarel • tekening • te koop

Lijnhaalder en bomschuiten in de branding

Hendrik Willem Mesdag | Glückliche Reise, pen en Oost-Indische inkt op papier, 11,5 x 18,5 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Hendrik Willem Mesdag

aquarel • tekening • te koop

Glückliche Reise

Bernard Blommers | Bij de haard, aquarel op papier, 35,6 x 50,0 cm, gesigneerd r.o.

Bernard Blommers

aquarel • tekening • te koop

Bij de haard

Louis Apol | Sneeuwlandschap bij een toegangspoort, olieverf op doek, 45,5 x 70,3 cm, gesigneerd l.o.

Louis Apol

schilderij • te koop

Sneeuwlandschap bij een toegangspoort

Jan Hendrik Weissenbruch | Langs het jaagpad, olieverf op doek op paneel, 21,0 x 31,0 cm, gesigneerd r.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Langs het jaagpad

Jan Hendrik Weissenbruch | Landschap bij Dekkersduin, Den Haag, olieverf op papier op paneel, 23,2 x 31,1 cm, gesigneerd r.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Landschap bij Dekkersduin, Den Haag

Jan Hendrik Weissenbruch | Landschap met punterende boer en molen, olieverf op paneel, 16,2 x 31,2 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1901

Jan Hendrik Weissenbruch

schilderij • te koop

Landschap met punterende boer en molen, 1901

Bernard Blommers | Scheepje zeilen, olieverf op doek, 67,0 x 103,3 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1875

Bernard Blommers

schilderij • te koop

Scheepje zeilen, ca. 1875

Jacob Maris | Molens aan de vaart, olieverf op doek, 38,3 x 64,9 cm, gesigneerd l.o.

Jacob Maris

schilderij • te koop

Molens aan de vaart

Paul Joseph Constantin Gabriel | Morgennevel, olieverf op doek, 60,5 x 35,9 cm, gesigneerd r.o.

Paul Joseph Constantin Gabriel

schilderij • te koop

Morgennevel

Paul Joseph Constantin Gabriel | Plaslandschap met bruggetje, olieverf op doek op paneel, 18,8 x 29,4 cm, gesigneerd l.o.

Paul Joseph Constantin Gabriel

schilderij • te koop

Plaslandschap met bruggetje

David Artz | Vissersmeisje breiend in de deuropening, aquarel op papier, 53,8 x 36,0 cm, gesigneerd r.b.

David Artz

aquarel • tekening • te koop

Vissersmeisje breiend in de deuropening

Jan Hendrik Weissenbruch | Weide achter de duinen, aquarel op papier, 23,5 x 36,3 cm, gesigneerd r.o. en ca 1879

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Weide achter de duinen

Jan Hendrik Weissenbruch | Pannenkoekjes bakken op een komfoor, aquarel op papier, 35,2 x 27,0 cm, gesigneerd l.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Pannenkoekjes bakken op een komfoor

Jan Hendrik Weissenbruch | Uitzicht over daken, aquarel op papier, 32,2 x 57,5 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Uitzicht over daken

Anton Mauve | Koeien in een weiland, olieverf op papier op paneel, 24,7 x 40,1 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Anton Mauve

schilderij • te koop

Koeien in een weiland

Jan Hendrik Weissenbruch | Poldervaart met schuiten, aquarel op papier, 30,0 x 54,6 cm, gesigneerd r.o.

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Poldervaart met schuiten


12...32