Zoek op kunstenaar
Sluit

Stadsgezicht schilderijen onderwerp • kunstenaars • kunstwerken te koop stadsgezicht in de schilderkunst

Het stadsgezicht, weerslag van onze bebouwde omgeving, ontwikkelde zich in Nederland tot een zelfstandig genre in de tweede helft van de 17e eeuw. Het kwam vooral tot ontwikkeling in Amsterdam. Dit hield vermoedelijk verband met de groei en bloei van de stad als centrum van de machtige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en de toenemende welvaart van de kooplieden en stadsregenten. De stad waaraan ze hun rijkdom te danken hadden zagen ze waarschijnlijk graag aan hun muur hangen. Door de ruime vraag naar stadsgezichten maakten kunstenaars het tot hun specialisme, zoals Jan van der Heyden en Gerrit Adriaensz. Berckheyde. Voorwaarde voor succes was een realistische en nauwkeurige weergave van de stad. Voor zover men nu kan nagaan waren deze stadsgezichten soms topografisch correct, maar meestal sleutelden de schilders aan een compositie totdat een attractief geheel werd verkregen.

In de 18e eeuw liep de populariteit van het genre wat terug, maar in de 19e eeuw brak er opnieuw een bloeiperiode aan. Een van de belangrijkste vertolkers van het stadsgezicht was de Amsterdamse schilder Cornelis Springer. Ongeveer vanaf 1875 schilderde hij in minutieuze penseelstreken stadsportretten met centraal in het beeld een raadhuis of rijke koopmanshuizen in Hollandse renaissancestijl, badend in een helder zonlicht. Inspiratie deed hij op in de grote steden en in de oude vissersstadjes rond de Zuiderzee. Daarbij verfraaide hij de werkelijkheid enigszins door veranderingen in de compositie en het weglaten van storende, eigentijdse elementen. Opvallend is de nauwkeurige uitwerking van architectonische details als lijsten, vensterverdeling en ornamenten, die tot in de kleinste onderdelen worden weergegeven. Met het afbeelden van 16e- en vroeg-17e-eeuwse gebouwen, met hun trapgevels en karakteristieke combinatie van rode baksteen en zandstenen lijsten, speelde hij in op de groeiende belangstelling in kringen van kopers voor het eigen verleden van de Gouden Eeuw. Eenzelfde realisme en aandacht voor de oude Hollandse bouwkunst spreekt uit de stadsfantasieën en -portretten van Adrianus Eversen, Frederik Roosdorp, Jan Weissenbruch en Willem Koekkoek. Naast topografisch min of meer accurate architectuurschilderingen waren er ook Oudhollandse stadsgezichten waarin het accent op het schilderachtige en de atmosfeer lijkt te liggen. Het werk van de Haagse decorschilder B.J. van Hove, twintig jaar ouder dan Springer, is hier een voorbeeld van, evenals dat van zijn leerlingen P.G. Vertin en Charles Leickert. Hun gefantaseerde Hollandse stadjes, in zomer of winter, voorzien ze naar willekeur van de markante torens van de Oude Kerk in Delft, de Sint-Bavo en de Bakenesserkerk in Haarlem of de Grote Kerk in Alkmaar.

Aan het geïdealiseerde stadsgezicht zoals hierboven beschreven kwam later in de 19e eeuw een einde, toen de schilders van de Haagse School hun theorieën over plein air schilderen hadden verkondigd. In Den Haag schilderde stadschroniqueur Floris Arntzenius en in Amsterdam zwierven impressionisten als G.H. Breitner en Isaac Israels op straat op zoek naar stukken stadse werkelijkheid. Breitner schilderde behalve de stadsdrukte ook de steegjes in de Jordaan en stilte van het Bickerseiland, vlakbij zijn atelier. Ook vond hij typische stukjes Rotterdam, die ons de stad van een heel andere kant laten zien dan de beelden van de nimmer rustende havenstad die Johan Hendrik van Mastenbroek ons naliet.

Typerend voor de schilderkunst van de na 1860 geboren Amsterdamse schilders is de behoefte om in hun kunst het eigene, individuele uit te drukken. Kunst is passie verwoordde de dichter Willem Kloos dit standpunt. Dit uitte zich bij een kleine groep schilders in de behoefte om niet voor handel of publiek te schilderen, maar voor zichzelf en gelijkgezinden. Willem Witsen richtte zich vanaf 1887 in zijn Amsterdamse stadsgezichten op het weergeven van stemming en van de tijdloze schoonheid van de stad. Net als Breitner was Witsen fotograaf. Hij gebruikte zijn foto’s niet voor zijn schilderijen, maar het verklaart wel zijn speciale manier van kijken. Het stadsbeeld van de impressionisten had invloed op veel schilders in de 20e eeuw, tot op heden. Terwijl sommigen zich lieten beïnvloeden door nieuwe artistieke stromingen als neo-impressionisme, fauvisme, expressionisme en realisme, gingen deze impressionisten door op de ingeslagen weg. De volslagen artistieke vrijheid die na 1945 ontstond leidde uiteindelijk tot een nieuwe beeldinterpretatie van de wereld van stad en dorp.

12...62

Adrianus Eversen | Zonnig straatje met figuren, olieverf op paneel, 31,0 x 24,0 cm, gesigneerd l.o. met mon

Adrianus Eversen

schilderij • te koop

Zonnig straatje met figuren, ca. 1852

Bart van Hove | Gezicht op de Oude Kerk van Delft, olieverf op paneel, 42,4 x 54,9 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1841

Bart van Hove

schilderij • te koop

Gezicht op de Oude Kerk van Delft, 1841

Bart van Hove | Drukbevolkt marktplein in een Hollands stadje, olieverf op paneel, 42,2 x 56,7 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1852

Bart van Hove

schilderij • te koop

Drukbevolkt marktplein in een Hollands stadje, 1852

Otto Eerelman | Optocht van boeren en boerinnen na een ringstekerij in Oudelande, Zuid-Beveland, olieverf op doek, 60,4 x 90,6 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1923

Otto Eerelman

schilderij • te koop

Optocht van boeren en boerinnen na een ringstekerij in Oudelande, Zuid-Beveland, 1923

Jan Hendrik Weissenbruch | Uitzicht over daken, aquarel op papier, 32,2 x 57,5 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Jan Hendrik Weissenbruch

aquarel • tekening • te koop

Uitzicht over daken

Jacob Maris | Stad aan het water, olieverf op doek, 47,1 x 75,6 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1875

Jacob Maris

schilderij • te koop

Stad aan het water, ca. 1875

Adrianus Eversen | Zonnig stadsgezicht (mogelijk Harderwijk), olieverf op paneel, 19,1 x 15,1 cm, gesigneerd r.o. met monogram

Adrianus Eversen

schilderij • te koop

Zonnig stadsgezicht (mogelijk Harderwijk)

Floris Arntzenius | Drukbevolkte Spuistraat in Den Haag, aquarel en gouache op papier, 50,1 x 33,9 cm, gesigneerd r.o.

Floris Arntzenius

aquarel • tekening • te koop

Drukbevolkte Spuistraat in Den Haag

Piet van der Hem | Straatje in Amsterdam, ets, 14,3 x 17,3 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 30 jan. 1911

Piet van der Hem

grafiek • te koop

Straatje in Amsterdam

Jan van Vuuren | Dorpsstraatje, olieverf op doek, 25,5 x 20,1 cm, gesigneerd r.o.

Jan van Vuuren

schilderij • te koop

Dorpsstraatje

Siep van den Berg | De Eendrachtskade met de basculebrug, Groningen, olieverf op doek op board, 40,0 x 49,9 cm, gesigneerd verso

Siep van den Berg

schilderij • te koop

De Eendrachtskade met de basculebrug, Groningen

Johan Dijkstra | Gezicht op de Westerhaven in Groningen, olieverf op doek, 60,1 x 92,0 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd '60

Johan Dijkstra

schilderij • te koop

Gezicht op de Westerhaven in Groningen, 1960

Erasmus Bernhard von Dülmen Krumpelmann | De haven van Hoorn, zwart krijt en aquarel op papier, 75,8 x 57,0 cm, gesigneerd r.o.

Erasmus Bernhard von Dülmen Krumpelmann

aquarel • tekening • te koop

De haven van Hoorn

Ko Cossaar | De Thames in de nevel, olieverf op doek, 51,8 x 76,5 cm, gesigneerd l.o.

Ko Cossaar

schilderij • te koop

De Thames in de nevel

Karel Klinkenberg | Hollandse gracht in de winter, olieverf op glas, 30,3 x 45,2 cm, gesigneerd r.o.

Karel Klinkenberg

schilderij • te koop

Hollandse gracht in de winter

Cornelis Vreedenburgh | Gezicht op de Raamgracht en de Zuiderkerkstoren, Amsterdam, olieverf op doek, 77,0 x 94,0 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1927

Cornelis Vreedenburgh

schilderij • te koop

Gezicht op de Raamgracht en de Zuiderkerkstoren, Amsterdam, 1927

Wijnand Nuijen | Een man en een vrouw in een kloostergang van de Dom te Utrecht, olieverf op paneel, 49,0 x 44,8 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1832

Wijnand Nuijen

schilderij • te koop

Een man en een vrouw in een kloostergang van de Dom te Utrecht, 1832

Cornelis van Cuylenburgh (II) | Dorpsgezicht, na het slachten van het varken, olieverf op paneel, 49,7 x 64,0 cm, gesigneerd m.l. en gedateerd 1797

Cornelis van Cuylenburgh (II)

schilderij • te koop

Dorpsgezicht, na het slachten van het varken, 1797

Marie Henri Mackenzie | Oudezijds Achterburgwal, Amsterdam, olieverf op board, 24,9 x 39,7 cm, gesigneerd r.o.

Marie Henri Mackenzie

schilderij • te koop

Oudezijds Achterburgwal, Amsterdam

Adrianus Eversen | Hollands stadsgezicht, olieverf op paneel, 19,5 x 15,5 cm, gesigneerd l.o. met monogram en verso op etiket voluit

Adrianus Eversen

schilderij • te koop

Hollands stadsgezicht

Anton Koster | Het Zuider Buiten Spaarne, Haarlem, olieverf op doek, 63,4 x 92,0 cm, gesigneerd l.o.

Anton Koster

schilderij • te koop

Het Zuider Buiten Spaarne, Haarlem

Johannes Bosboom | Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag, aquarel op papier, 30,9 x 22,7 cm, gesigneerd l.o. met initialen

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag

Ben Viegers | Winters gezicht op de Nieuwe Kerk en de Vrouwe van Rijnsburgerbrug te Delft, olieverf op doek, 50,1 x 40,0 cm, gesigneerd r.o.

Ben Viegers

schilderij • te koop

Winters gezicht op de Nieuwe Kerk en de Vrouwe van Rijnsburgerbrug te Delft

Evert Jan Ligtelijn | Winterse dorpsvaart met ophaalbrug, olieverf op doek, 32,2 x 48,6 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1924

Evert Jan Ligtelijn

schilderij • te koop

Winterse dorpsvaart met ophaalbrug, ca. 1924

Gerbrand Frederik van Schagen | Gezicht op Rhenen met de Cunerakerk, het  Rhenense veer op de voorgrond, olieverf op doek, 38,4 x 64,8 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1929

Gerbrand Frederik van Schagen

schilderij • te koop

Gezicht op Rhenen met de Cunerakerk, het Rhenense veer op de voorgrond

Cor Noltee | Levendige winkelstraat, olieverf op doek, 50,3 x 35,2 cm, gesigneerd r.o.

Cor Noltee

schilderij • te koop

Levendige winkelstraat

George Wildschut | Het Fransepad, Blaricum, olieverf op doek, 63,8 x 90,4 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1950

George Wildschut

schilderij • te koop

Het Fransepad, Blaricum, ca. 1920

Arnout Colnot | Ophaalbrug, olieverf op doek, 61,3 x 76,9 cm, gesigneerd r.o.

Arnout Colnot

schilderij • te koop

Ophaalbrug


12...62