Jacob Abelskunstenaar • kunstschilder • aquarellist • tekenaarAmsterdam 1803-1866 Abcoude

Jacob Abels maakte aanvankelijk zomerlandschappen maar legde zich na 1840 steeds meer toe op het schilderen van rivier- en stadsgezichten bij maanlicht, daartoe geïnspireerd door de 17e-eeuwse schilder Aert van der Neer. Deze ‘nocturnes’, ook wel ‘maneschijntjes’ genoemd, sloten aan bij de romantische bewondering van zijn tijdgenoten voor het mysterieuze, belichaamd in de sfeer van nacht- en maanlicht.

Abels stamde uit een Amsterdamse koopmansfamilie. Zijn ouders stuurden hem naar kostschool in Hilversum, waar hij in contact kwam met kunstenaars als B.C. Koekkoek en Willem Bodeman die daar tijdelijk woonden en werkten. Na een studiereis naar Duitsland in 1826 vestigde Abels zich in Hilversum, waar hij les nam hij op de tekenschool van Jan van Ravenswaay en P. G. van Os. Niet lang daarna vertrok Abels, na zijn huwelijk met de dochter van Van Os, naar Den Haag, waar hij tot 1848 zou blijven wonen en werken. Voor de stoffering op zijn landschappen werkte Abels graag samen met zijn schoonvader P.G. van Os, die zich ook in Den Haag had gevestigd, en zijn zwager P.F. van Os.

Met zijn nocturnes probeerde Abels zo veel mogelijk de sfeer die Van der Neer met zijn maangezichten in de 17e eeuw opriep naar de 19e eeuw te vertalen, maar dan zonder de kleur zwart te gebruiken. Veel van zijn schilderijen zijn in verschillende tinten bruin geschilderd, in meerdere lagen opgebracht. Dat gaf een zekere doorschijnendheid, zodat het licht van de maan er nog doorheen kon spelen. Een ander kenmerk van zijn schilderijen is de hoge stand van het water, waarin de huizen en molens bijna lijken weg te zinken. Vaak beeldt hij in het midden van zijn schilderijen een boot met vissers af, zoals zijn tijdgenoot Andries Schelfhout dat ook wel deed in de nocturnes die hij zo nu en dan maakte.

Vanaf 1848 vestigde Abels zich in Haarlem. De laatste jaren van zijn leven bracht hij door in Arnhem en in Abcoude. Behalve schilderijen maakte Abels ook veel aquarellen en tekeningen. Hij was lid van de Koninklijke Academie te Amsterdam en behaalde op meerdere tentoonstellingen medailles.