Zoek op kunstenaar
Sluit

Herken de kerken in de kunst

Kerk en kunst

Beelden zeggen soms meer dan woorden.

De kerk gebruikte kunst vroeger, toen de meeste gelovigen in de kerk nog niet konden lezen, als ‘boeken der leken’: de boodschap van de bijbel werd verteld via schilderijen en beelden. De verering van beelden van Jezus, heiligen en martelaren was lange tijd een aanvaardbaar onderdeel van de geloofsbelevenis. 

Antoon van Welie | Geloof, olieverf op doek, 67,6 x 57,8 cm, gesigneerd r.b. en gedateerd '88

Antoon van Welie

schilderij • te koop

Geloof

Max Rimböck | De geboorte van Christus, olieverf op schildersboard, 73,5 x 66,0 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1931

Max Rimböck

schilderij • te koop

De geboorte van Christus

Jacob Andries Beschey | De doop van Christus in de Jordaan, olieverf op paneel, 24,3 x 31,9 cm

Jacob Andries Beschey

schilderij • te koop

De doop van Christus in de Jordaan

Ary Scheffer | Maria Magdalena in extase, olieverf op doek, 94,9 x 64,1 cm, gesigneerd l.m. en gedateerd 1855

Ary Scheffer

schilderij • te koop

Maria Magdalena in extase

Strijd om de beelden

Met de Reformatie werd de beeldenstrijd ingezet. Want mocht God wel aanbeden en vereerd worden via beelden? Het 2e gebod zegt immers: Gij zult u geen gesneden beeld, noch enige gelijkenis maken, van hetgeen boven in den hemel is, noch van hetgeen onder op de aarde is, noch van hetgeen in de wateren onder de aarde is.

De Beeldenstorm deed zich overal voor waar het protestantisme opkwam. In Wittenberg, Zürich, Kopenhagen, Münster, Genève, Augsburg, Schotland en tenslotte in 1566 in Frankrijk en de Nederlanden. De vernielzuchtige calvinisten hadden het gemunt op de interieurs van kerken en kloosters. Bijbelse thema’s worden op een nieuwe manier verbeeld en kunstenaars als Bosboom schilderen de schoonheid van protestantse kerken, ontdaan van alle katholieke overdaad. 

Johannes Bosboom | Figuren in de Pieterskerk, Leiden, inkt en aquarel op papier, 11,9 x 8,4 cm, gesigneerd r.o.

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Figuren in de Pieterskerk, Leiden

Johannes Bosboom | Interieur van de Oude Kerk in Delft, krijt en aquarel op papier, 28,2 x 19,5 cm, gesigneerd r.o. en te dateren ca. 1855

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • voorheen te koop

Interieur van de Oude Kerk in Delft

Rembrandt | Aanbidding der herders (met de olielamp), ets, 11,0 x 13,4 cm, gesigneerd l. v.h. m.

Rembrandt

grafiek • te koop

Aanbidding der herders (met de olielamp)

Herman ten Kate | De verstoring van een protestantse godsdienstoefening, zwart krijt, inkt en aquarel op papier, 41,5 x 60,3 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1863

Herman ten Kate

aquarel • tekening • te koop

De verstoring van een protestantse godsdienstoefening

Jan Jakob Schenkel | Kerkinterieur, olieverf op paneel, 34,2 x 27,7 cm, gesigneerd r.o.

Jan Jakob Schenkel

schilderij • te koop

Kerkinterieur

Johannes Bosboom | Interieur van de Grote of Sint-Jacobskerk in Den Haag, olieverf op paneel, 24,5 x 17,6 cm, gesigneerd r.o.

Johannes Bosboom

schilderij • te koop

Interieur van de Grote of Sint-Jacobskerk in Den Haag

Johannes Bosboom | Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag, aquarel op papier, 30,9 x 22,7 cm, gesigneerd l.o. met initialen

Johannes Bosboom

aquarel • tekening • te koop

Gezicht op het Huis der Samenkomsten van de Doopsgezinden in Den Haag

Jan Jakob Schenkel | Interieur van de St. Bavokerk, Haarlem, olieverf op paneel, 59,9 x 46,1 cm, gesigneerd r.o.

Jan Jakob Schenkel

schilderij • te koop

Interieur van de St. Bavokerk, Haarlem

Johannes Bosboom | Interieur van de Grote of Sint-Laurenskerk in Alkmaar, olieverf op paneel, 43,1 x 36,1 cm, gesigneerd l.o.

Johannes Bosboom

schilderij • te koop

Interieur van de Grote of Sint-Laurenskerk in Alkmaar

Naar de kerk, of thuisblijven?

Het kerkbezoek neemt af, de secularisatie neemt toe. Op sommige plekken in ons land na. Op de Veluwe, in vissersdorpen als Urk, Staphorst en Marken en op de Zeeuwse eilanden is het zondags een komen en gaan van kerkvolk. Maar ook in Amsterdam en Den Haag, waar migrantenkerken als paddenstoelen uit de grond komen. Gaat de één wekelijks ’ter kerke’, een ander kiest enkel voor feestelijke diensten rond Kerst en Pasen.

Harm Kamerlingh Onnes | Twee mensen bij een kerkconcert in Voorschoten, pen en inkt, krijt en aquarel op papier, 23,3 x 28,1 cm, gesigneerd r.o. met monogram en gedateerd '69

Harm Kamerlingh Onnes

aquarel • tekening • te koop

Twee mensen bij een kerkconcert in Voorschoten

Tim Brown | Going to church, acryl op paneel, 23,0 x 41,0 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Tim Brown

schilderij • te koop

Going to church

Franz Courtens | Gezicht op het eiland Marken met kerkgangers op weg naar huis, olieverf op doek, 88,4 x 136,3 cm, gesigneerd r.o.

Franz Courtens

schilderij • te koop

Gezicht op het eiland Marken met kerkgangers op weg naar huis

Geloofsarchitectuur

Wat blijft zijn de gebouwen. Herinneringen aan levendige geloofsgemeenschappen, maar ook ijkpunten aan de horizon, herkenningspunten in het straatbeeld. Voor schilders door de eeuwen heen een dankbaar onderwerp in het stadsgezicht-genre.

Jan de Beijer | De Grote Kerk en het Klooster te Doesburg, pen, inkt en aquarel op papier, 33,7 x 31,7 cm, gesigneerd verso en verso gedateerd 10. August: 1772'

Jan de Beijer

aquarel • tekening • te koop

De Grote Kerk en het Klooster te Doesburg

Lodewijk Johannes Kleijn | Kerkdorpje in heuvellandschap, aquarel op papier op board, 14,5 x 20,1 cm, gesigneerd r.o. A. Schelfhout

Lodewijk Johannes Kleijn

aquarel • tekening • te koop

Kerkdorpje in heuvellandschap

Willem Zijderveld | Stadsgezicht met een gracht en kerktoren (pendant van 23142), olieverf op paneel, 25,6 x 33,4 cm, gesigneerd l.o. (vaag)

Willem Zijderveld

schilderij • te koop

Stadsgezicht met een gracht en kerktoren (pendant van 23142)

Bart van Hove | Stadsgezicht met de Sint-Bavokerk van Haarlem, aquarel op papier, 27,5 x 24,5 cm, gesigneerd r.o.

Bart van Hove

aquarel • tekening • te koop

Stadsgezicht met de Sint-Bavokerk van Haarlem

Petrus Gerardus Vertin | Gezicht op Haarlem met de Bakenesserkerk, olieverf op paneel, 85,3 x 64,9 cm, gesigneerd r.o. (beiden) en te dateren 1877-1878

Petrus Gerardus Vertin

schilderij • te koop

Gezicht op Haarlem met de Bakenesserkerk

Willem Koekkoek | Straatje achter de kerk, olieverf op paneel, 38,3 x 29,5 cm, gesigneerd l.o.

Willem Koekkoek

schilderij • te koop

Straatje achter de kerk

Dirk van Haaren | Stadsgezicht van Amsterdam met de Oudekerkstoren, olieverf op doek, 58,1 x 47,0 cm, gesigneerd r.o.

Dirk van Haaren

schilderij • te koop

Stadsgezicht van Amsterdam met de Oudekerkstoren

Adrianus Eversen | Marktdag bij de kerk, olieverf op paneel, 19,0 x 15,3 cm, gesigneerd r.o.

Adrianus Eversen

schilderij • te koop

Marktdag bij de kerk

Petrus Gerardus Vertin | Gezicht op de Waalse kerk Haarlem, olieverf op paneel, 19,0 x 25,0 cm, gesigneerd r.o.

Petrus Gerardus Vertin

schilderij • te koop

Gezicht op de Waalse kerk Haarlem

Conradijn Cunaeus | Jachttafereel bij Barneveld, de Oude Kerk in de verte, olieverf op paneel, 21,7 x 32,2 cm, gesigneerd l.o.

Conradijn Cunaeus

schilderij • te koop

Jachttafereel bij Barneveld, de Oude Kerk in de verte

Paul Bodifée | Uitgebloeide distels bij kerktoren, olieverf op doek op board, 33,1 x 46,5 cm, gesigneerd l.o.

Paul Bodifée

schilderij • te koop

Uitgebloeide distels bij kerktoren

Jaap Nanninga | De Boskantkerk aan de Prinsessegracht, Den Haag, olieverf op doek, 42,3 x 54,6 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd '44

Jaap Nanninga

schilderij • te koop

De Boskantkerk aan de Prinsessegracht, Den Haag

Ben Viegers | Achter de Grote Kerk, Den Haag, olieverf op papier op paneel, 18,2 x 14,5 cm, gesigneerd r.o.

Ben Viegers

schilderij • te koop

Achter de Grote Kerk, Den Haag

Anna Lehmann | Gezicht op Leidschendam met de Dorpskerk, olieverf op doek, 30,0 x 46,0 cm, gesigneerd l.o.

Anna Lehmann

schilderij • te koop

Gezicht op Leidschendam met de Dorpskerk

Carl Fahringer | Gezicht op de Nieuwe Kerk, Delft, olieverf op doek op board, 29,9 x 34,9 cm, gesigneerd r.o. en zonder lijst

Carl Fahringer

schilderij • te koop

Gezicht op de Nieuwe Kerk, Delft

Cornelis Vreedenburgh | De Groenburgwal in Amsterdam met de Zuiderkerkstoren, olieverf op doek, 73,4 x 59,3 cm, gesigneerd r.o.

Cornelis Vreedenburgh

schilderij • te koop

De Groenburgwal in Amsterdam met de Zuiderkerkstoren

Wim Schuhmacher | De Grote of St. Bavokerk in Haarlem, olieverf op doek, 82,5 x 57,4 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1915

Wim Schuhmacher

schilderij • te koop

De Grote of St. Bavokerk in Haarlem

Gustave de Smet | Landschap met kerk, olieverf op doek op paneel, 69,4 x 84,4 cm, gesigneerd r.o. en gedateerd 1904

Gustave de Smet

schilderij • te koop

Landschap met kerk

Herman Heuff | De St. Bavokerk in Haarlem in de sneeuw, olieverf op doek, 49,3 x 63,2 cm, gesigneerd l.o. en gedateerd 1919

Herman Heuff

schilderij • te koop

De St. Bavokerk in Haarlem in de sneeuw

Johan Windhorst | De Andreaskerk, Katwijk aan Zee, olieverf op doek, 50,6 x 41,5 cm, gesigneerd r.o. en op spieraam gedateerd september 1928

Johan Windhorst

schilderij • te koop

De Andreaskerk, Katwijk aan Zee

Met Mondriaan naar de kerk

Een kleine aquarel van Piet Mondriaan is na 1,5 jaar onderzoek erkend als authentiek werk van zijn hand. De voorstelling: een kerkgaand gezin in Achterhoekse klederdracht. Het werkje is vanaf 20 april te zien in Villa Mondriaan in Winterswijk. Mondriaan moet geïnspireerd zijn geweest door het werk  van Jan Braet von Überfeldt die vaak volk in klederdracht schilderde. Mondriaan kreeg  omstreeks 1889 lessen bij Braet von Überfeldt in Doetinchem. 

Jan Braet von Uberfeldt | De liefdesbrief, olieverf op doek, 32,8 x 27,5 cm, gesigneerd l.m. met initialen en op spieraam voluit en gedateerd 1852

Jan Braet von Uberfeldt

schilderij • te koop

De liefdesbrief

Piet Mondriaan | Kerkgang, op weg naar ws. de R.K. Jacobuskerk te Winterswijk, aquarel op papier, 15,2 x 6,0 cm, gesigneerd m.o. en zomer 1901; familiebezit, niet te koop.

Piet Mondriaan

aquarel • tekening • voorheen te koop

Kerkgang, op weg naar ws. de R.K. Jacobuskerk te Winterswijk

Jan Braet von Uberfeldt | Hofmakerij, aquarel op papier, 24,5 x 23,6 cm, gesigneerd r.o. met initialen

Jan Braet von Uberfeldt

aquarel • tekening • te koop

Hofmakerij


Publicatie Reformatorisch Dagblad:

Frank Buunk verhandelde zo’n 18.000 schilderijen (13 januari 2012)


Voor meer kerken:

Neem contact op met Teo van den Brink, kerk- én kunstkenner.