Kijk nou eens

Fors en krachtig neergezet, in brede penseelstreken en met expressieve kleuren schilderde Gerrit Benner deze ruiters te paard in een landschap. Hun houding suggereert een contactmoment tussen beiden; even stilstaan en genieten. Dat is knap, omdat de schilder eigenlijk niet meer heeft weergegeven dan de contouren van de twee figuren en hun paard. In de lucht boven de hoge horizon verwijzen blauwe vegen en een enkele streek geel naar een zonnige dag. Door de consequent doorgevoerde behandeling van lijn en kleur hebben hoofdmotief en omgeving eenzelfde waarde gekregen, waardoor de figuren en hun paard als het ware één worden met de omringende natuur. De krachtige eenvoud van deze olieverf is karakteristiek voor het werk van Benner. Vooral nadat hij in 1954 zijn draai had gevonden zette hij zijn indrukken en gevoelens om in voorstellingen waarin alle overbodige details zijn weggelaten en de emotie wordt gedragen door expressieve lijnen en kleuren. Het motief van ruiter en paard vormt een steeds terugkerend thema binnen Benners oeuvre en is mogelijk ontleend aan het werk van de door de schilder zo bewonderde Groninger Hendrik Nicolaas Werkman.

Frits Klein, tegenwoordig in internationale roem ver overvleugeld door zijn zoon Yves, was in zijn tijd een bekende en geliefde kunstenaar. In zijn oeuvre speelt de expressieve kracht van kleur een belangrijke rol en in zijn circusscènes en landschappen maakt hij weloverwogen gebruik van felle tinten, die hij als vlakken, stippen, strepen en vegen op het doek zet. Daarnaast had hij een grote voorliefde voor het schilderen van paarden. Beide elementen vinden we terug in deze voorstelling van drie voltigeurs en hun paarden. Direct in het oog springen de delicate lijnen waarmee Klein de dieren tekent, in contrast met de fel uitgelichte voorste acrobate. En dan is er het ultramarijn blauw rondom, dat de stilte en concentratie rond de circusact lijkt te benadrukken. Onwillekeurig doet deze kleur denken aan het wereldberoemde blauw van zijn zoon, de Franse avant-garde kunstenaar Yves Klein. Vader Frits werd in 1898 in Bandoeng op Java geboren en bracht zijn jeugd door in Holland. Op 22-jarige leeftijd vertrok hij naar Parijs. Hij trouwde er in 1925 met de jonge schilderes Marie Raymond en in 1928 werd hun zoon Yves geboren. Frits bleef in Parijs wonen en werken maar hield toch ook contact met Holland. Zo ontwierp hij theaterdecors en kostuums voor de Amsterdamse Opera. Tot 25 oktober is in het Stedelijk Museum Schiedam de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie te zien, over het werk van Frits Klein, zijn vrouw Marie Raymond en hun zoon Yves Klein.

Als rechtgeaard romanticus wist Wouterus Verschuur niet alleen de bouw en bewegingen van paarden in perfectie vast te leggen, maar had hij ook belangstelling voor hun karakter. Naast tuigpaarden, rijpaarden met elegante berijders, schilderde hij ook boerenpaarden. Vaak beeldde hij ook honden af, op dit schilderij een hond die met zijn paardenvriend in de stal een slaapje doet. Het paard staat er ontspannen bij na een dag van gedane arbeid, één van de twee achterbenen iets omhoog ‘op rust’, om het andere achterbeen te ontlasten. Niet alleen in eigen land was Verschuur bekend, ook in het buitenland trok hij aandacht. Zo kocht keizer Napoleon III in 1855 een van zijn inzendingen op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Tot laat in de 19e eeuw werden paarden – en ook andere dieren – min of meer geïdealiseerd weergegeven. Vanaf einde 19e eeuw gaan de impressionisten het dier anders zien en wordt de uitbeelding natuurlijker en minder geposeerd.

Het artistieke talent van Willem Vaarzon Morel komt tot volle bloei na zijn verhuizing in 1910 naar Veere, waar in die tijd een levendige kunstenaarskolonie gevestigd was. Hij schildert er de mondaine badgasten, flanerend op het strand, op de kermis of in een van de uitspanningen van het stadje. Opvallend vaak in intense, flonkerende kleuren, waarin de kleding in wit en pastelkleuren overheerst. Het Zeeuwse licht vangt hij in snelle, lichte toetsen waarmee hij de sfeer oproept van een lome, warme zomerdag. Op dit schilderij komt hij op een veerboot twee modieuze jonge vrouwen tegen, gekleed in flatteuze roze en blauwe strokenjurk en met rijkversierde hoeden. Waarschijnlijk twee vriendinnen die in een gezellig onderonsje de laatste nieuwtjes met elkaar uitwisselen. Het schilderij komt uit de privécollectie van kunsthandelaar Abraham Katz die het aan zijn vrouw schonk, waarna het tot 2012 in familiebezit bleef.

De vrolijke aimabele Willy Sluiter had twee uitgesproken talenten. Hij was een rastekenaar en daarnaast ook een uitstekend schilder. Behalve het vastleggen van mensen die hij in zijn eigen omgeving tegenkwam vestigde hij zijn naam als illustrator en ontwerper. Als hij in 1916 verhuist naar Den Haag krijgt het mondaine leven van de stad Sluiter in zijn greep. De vrijetijdsbesteding van de Haagse society, strandvertier en flaneren langs de Scheveningse boulevard, wordt het onderwerp van zijn schilderijen en tekeningen, waarmee Sluiter zich een chroniqueur van zijn tijd toont. Haarscherp, op humorvolle en tevens liefdevolle wijze typeert hij zijn figuren. Elegante, volgens de laatste mode geklede wandelaars lopen over de boulevard of hebben een terrasje hebben gepakt. Een mooie gelegenheid om tegelijkertijd ook de hond uit te laten. Het beeld op deze half bewolkte zomerse dag straalt een en al ontspanning uit.